Trong mỗi doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật đóng vai trò then chốt bảo đảm hoạt động vận hành hợp pháp và ổn định. Vị trí này được ủy quyền thực hiện các giao dịch, ký kết hợp đồng và xử lý các vấn đề pháp lý liên quan đến doanh nghiệp. Mặc dù vậy, không phải ai cũng hiểu rõ về những quyền hạn và yêu cầu của pháp luật đối với người đại diện này.
Vậy, người đại diện theo pháp luật doanh nghiệp có những quyền gì, trách nhiệm ra sao và cần lưu ý những vấn đề gì? Bài viết này sẽ giúp làm rõ các quy định quan trọng, cung cấp cái nhìn toàn diện về vai trò và nghĩa vụ của vai trò này trong công ty.
Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là gì?
Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là cá nhân có quyền và trách nhiệm đại diện cho doanh nghiệp trong các giao dịch pháp lý và trước các cơ quan nhà nước. Theo Điều 12, Khoản 1 Luật Doanh nghiệp 2020, vị trí này thực hiện quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp, bao gồm ký kết hợp đồng, giải quyết tranh chấp và tham gia vào các vụ kiện tại tòa án hoặc trọng tài.
Ví dụ: Đối với công ty TNHH, Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc thường là người đại diện theo pháp luật. Khi công ty ký hợp đồng với đối tác, người đại diện sẽ thực hiện việc ký kết thay mặt công ty và chịu trách nhiệm đối với các nghĩa vụ của công ty trong hợp đồng đó.
Trong trường hợp có tranh chấp pháp lý, người này cũng sẽ là người đứng ra bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công ty trước các cơ quan có thẩm quyền.
Vì sao doanh nghiệp cần phải có người đại diện theo pháp luật?
Dưới đây là những lý do cụ thể cho thấy vai trò không thể thiếu của người đại diện theo pháp luật trong doanh nghiệp:
- Bắt buộc theo quy định pháp luật: Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp bắt buộc phải có ít nhất một người đại diện theo pháp luật để đảm bảo tư cách pháp lý khi hoạt động.
Đây cũng là một trong những yếu tố quan trọng khi bạn chuẩn bị thành lập công ty để đáp ứng đúng pháp luật. Xem thêm thành lập công ty cần những gì để hiểu rõ hơn.
- Thực hiện giao dịch dân sự: Người đại diện có quyền ký kết hợp đồng, thực hiện nghĩa vụ tài chính, và xử lý các giao dịch với đối tác thay mặt doanh nghiệp.
- Tham gia tố tụng: Trong các tranh chấp phát sinh, người đại diện đứng tên thay mặt doanh nghiệp tại Tòa án hoặc Trọng tài, giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
- Chịu trách nhiệm pháp lý: Là người có nghĩa vụ giải quyết chính khi doanh nghiệp vi phạm quy định hoặc phát sinh sự cố pháp lý.
- Tạo sự minh bạch trong quản lý: Việc xác định rõ người đại diện giúp minh bạch quyền hạn, tránh xung đột nội bộ và nâng cao hiệu quả quản trị.
Ngoài ra, để đảm bảo doanh nghiệp được thành lập và vận hành đúng quy định, việc hiểu rõ cách đặt tên công ty phù hợp với quy định pháp luật là rất quan trọng, vì tên công ty không chỉ thể hiện thương hiệu mà còn ảnh hưởng đến tư cách pháp lý.
Chức vụ của người đại diện theo pháp luật trong các loại hình doanh nghiệp
Chức danh của người đại diện theo pháp luật không cố định mà phụ thuộc vào loại hình doanh nghiệp và quy định trong điều lệ công ty. Cụ thể:
|
Loại hình doanh nghiệp |
Chức danh có thể là người đại diện theo pháp luật |
Ghi chú |
| Doanh nghiệp tư nhân | Chủ doanh nghiệp tư nhân | Là người đại diện theo pháp luật |
| Công ty TNHH 1 thành viên | Chủ tịch công ty
Chủ tịch HĐTV (nếu có HĐTV) Giám đốc hoặc Tổng giám đốc |
Nếu Điều lệ không quy định thì Chủ tịch công ty là người đại diện |
| Công ty TNHH 2 thành viên trở lên | Chủ tịch HĐTV
Giám đốc hoặc Tổng giám đốc |
Nếu Điều lệ không quy định thì Chủ tịch HĐTV là người đại diện |
| Công ty cổ phần | Chủ tịch HĐQT
Giám đốc hoặc Tổng giám đốc |
Nếu có nhiều người đại diện, thì Chủ tịch HĐQT và Giám đốc/Tổng giám đốc đều là người đại diện theo pháp luật. |
| Công ty hợp danh | Thành viên hợp danh | Mỗi thành viên hợp danh đều có quyền đại diện nếu không có quy định khác trong điều lệ |
Quy định về người đại diện theo pháp luật
Điều kiện để trở thành người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp
Người đại diện theo pháp luật phải đáp ứng các điều kiện pháp lý nhất định để đảm bảo đủ năng lực thực hiện quyền và nghĩa vụ cho doanh nghiệp. Cụ thể:
- Từ đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, không thuộc đối tượng bị hạn chế hoặc mất năng lực theo quy định tại Bộ luật Dân sự.
- Không thuộc diện bị cấm thành lập, quản lý doanh nghiệp theo Điều 17, Luật Doanh nghiệp 2020 như người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đang chấp hành hình phạt tù, hoặc từng bị kết án về tội liên quan đến kinh tế, tham nhũng.
- Không cần thiết phải là thành viên góp vốn, cổ đông hay chủ sở hữu của doanh nghiệp.
- Có thể là cá nhân trong hoặc ngoài doanh nghiệp, miễn đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật.
- Phải cung cấp bản sao CMND/CCCD hoặc hộ chiếu hợp lệ để đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh.
Trên đây là cũng là một trong những giấy tờ bắt buộc khi đăng ký thành lập doanh nghiệp, ngoài ra hồ sơ thành lập công ty bao gồm những gì? Xem bài viết của chúng tôi để biết chi tiết hơn.
Số lượng người đại diện theo pháp luật của công ty
Theo quy định tại khoản 2 Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020, trong mọi loại hình kinh doanh doanh nghiệp phải bảo đảm có ít nhất một người giữ vai trò người đại diện. Trường hợp doanh nghiệp có từ hai người đại diện theo pháp luật trở lên, Điều lệ công ty phải quy định rõ ràng phạm vi quyền hạn và nghĩa vụ của từng cá nhân. Điều này giúp phân định rạch ròi chức năng quản lý, tránh xung đột trong điều hành.
Trường hợp không quy định rõ ràng, tất cả người đại diện theo pháp luật sẽ có quyền ngang nhau. Có nghĩa là, toàn bộ phải chịu trách nhiệm liên đới nếu gây thiệt hại cho doanh nghiệp trong các giao dịch dân sự hoặc thương mại với bên thứ ba.
Trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật
Theo Điều 13 Luật Doanh nghiệp 2020, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có các trách nhiệm chính sau:
- Thực hiện quyền và nghĩa vụ được giao một cách trung thực, cẩn trọng và tốt nhất, nhằm đảm bảo lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp trong mọi hoạt động.
- Trung thành với lợi ích của doanh nghiệp, không lợi dụng vị trí, chức vụ để trục lợi cá nhân hoặc phục vụ cho tổ chức, cá nhân khác. Trường hợp sử dụng tài sản, thông tin nội bộ cho mục đích riêng là vi phạm pháp luật.
- Không được sử dụng bí quyết, cơ hội kinh doanh hay tài sản của doanh nghiệp để phục vụ cho lợi ích ngoài doanh nghiệp.
- Thông báo kịp thời, đầy đủ và chính xác cho công ty về doanh nghiệp mà bản thân hoặc người có liên quan đang sở hữu cổ phần, phần vốn góp.
Quyền lợi và nghĩa vụ của người đại diện pháp luật của doanh nghiệp
Người đại diện theo pháp luật là cá nhân giữ vai trò trung tâm trong việc điều hành và đại diện cho doanh nghiệp trước pháp luật. Theo đó, cá nhân này vừa có quyền quyết định, vừa phải chịu trách nhiệm toàn diện đối với hoạt động của doanh nghiệp trong phạm vi được giao.
Về quyền lợi, người đại diện theo pháp luật có thể được hưởng các quyền sau:
- Được quyền nhân danh doanh nghiệp ký kết hợp đồng, thực hiện các giao dịch dân sự, kinh tế và đại diện doanh nghiệp trước Tòa án, cơ quan hành chính nhà nước hoặc bên thứ ba.
- Được hưởng lương, thưởng và các quyền lợi khác theo hợp đồng lao động hoặc theo thỏa thuận với chủ sở hữu doanh nghiệp.
- Có quyền sử dụng thông tin nội bộ, dữ liệu kinh doanh để phục vụ công tác quản lý trong giới hạn pháp luật cho phép.
Về nghĩa vụ, người đại diện theo pháp luật cần tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc dưới đây:
- Thực hiện nhiệm vụ trung thực, cẩn trọng và vì lợi ích cao nhất của doanh nghiệp; không để lợi ích cá nhân ảnh hưởng đến quyền lợi của doanh nghiệp.
- Không được lạm dụng chức vụ để tư lợi, hoặc sử dụng tài sản, bí mật kinh doanh của công ty vào mục đích cá nhân.
- Thông báo đầy đủ, kịp thời cho doanh nghiệp về quyền sở hữu hoặc lợi ích liên quan nếu có liên quan đến tổ chức, doanh nghiệp khác.
Việc thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ không chỉ bảo vệ uy tín cá nhân của người đại diện mà còn góp phần duy trì sự ổn định và phát triển bền vững cho doanh nghiệp. Ngược lại, nếu vi phạm, người đại diện có thể bị buộc bồi thường thiệt hại, chịu trách nhiệm trước pháp luật hoặc bị miễn nhiệm tùy theo mức độ vi phạm.
Một số lưu ý về người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp
Khi lựa chọn người đại diện theo pháp luật, doanh nghiệp cần lưu ý một số điểm quan trọng để đảm bảo hoạt động hợp pháp và hiệu quả.
Doanh nghiệp có thể có nhiều người đại diện theo pháp luật.
Doanh nghiệp có thể có nhiều người đại diện theo pháp luật trong loại hình Công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần. Trong trường hợp này, các quyền hạn và nghĩa vụ của mỗi người cần được quy định rõ ràng trong Điều lệ công ty để tránh xung đột quyền lực. Điều này đặc biệt quan trọng đối với công ty lớn hoặc các công ty có nhiều đối tác chiến lược.
Doanh nghiệp bắt buộc phải có ít nhất một người đại diện theo pháp luật cư trú tại Việt Nam.
Theo quy định doanh nghiệp phải có ít nhất một người đại diện theo pháp luật cư trú tại Việt Nam. Quy định này nhằm đảm bảo rằng doanh nghiệp luôn có người chịu trách nhiệm pháp lý và thực hiện các nghĩa vụ. Nếu cá nhân không cư trú tại Việt Nam, doanh nghiệp cần phải chỉ định một người khác thay thế hoặc ủy quyền để thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người đại diện pháp luật.
Ngoài ra, nếu chỉ có một người đại diện mà người này vắng mặt tại Việt Nam quá 30 ngày mà không ủy quyền hợp pháp, hoặc rơi vào các trường hợp mất năng lực hành vi dân sự, bị kết án. Trường hợp này, chủ sở hữu hoặc Hội đồng thành viên/cổ đông phải bổ nhiệm người khác thay thế.
Các người đại diện theo pháp luật phải liên đới chịu trách nhiệm nếu gây ra thiệt hại cho doanh nghiệp.
Nếu doanh nghiệp có nhiều người đại diện theo pháp luật nhưng không phân định rõ quyền và nghĩa vụ trong Điều lệ, thì mỗi người đều có đầy đủ thẩm quyền đại diện trước bên thứ ba. Điều này giúp đảm bảo hoạt động điều hành không bị gián đoạn, nhưng đồng thời tiềm ẩn rủi ro nếu thiếu kiểm soát nội bộ.
Trong trường hợp phát sinh thiệt hại do hành vi của một trong các cá nhân đại diện, tất cả sẽ phải liên đới chịu trách nhiệm. Vì vậy, để hạn chế tranh chấp và trách nhiệm chồng chéo, doanh nghiệp nên quy định rõ phạm vi quyền hạn của từng người trong Điều lệ công ty.
Việc lựa chọn và phân định quyền hạn của người đại diện theo pháp luật là yếu tố then chốt trong quá trình điều hành doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp có thể cần thay đổi người đại diện vì nhiều lý do như thay đổi chiến lược, cơ cấu quản trị, hoặc do người đại diện cũ không còn đủ điều kiện pháp lý. Để thực hiện thay đổi này một cách nhanh chóng, đúng pháp luật và hạn chế rủi ro phát sinh, doanh nghiệp nên cân nhắc sử dụng dịch vụ hỗ trợ chuyên nghiệp.
Dịch vụ thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp tại Thuế Quang Huy
Thuế Quang Huy là đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ pháp lý và đăng ký doanh nghiệp với hơn 13 năm kinh nghiệm, đã đồng hành cùng hàng ngàn doanh nghiệp trên toàn quốc. Thế mạnh nổi bật của chúng tôi nằm ở đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý am hiểu luật doanh nghiệp, xử lý nhanh chóng, chính xác mọi thủ tục hành chính.
Dịch vụ thay đổi người đại diện theo pháp luật tại Thuế Quang Huy cam kết trọn gói – đúng pháp luật – bàn giao tận nơi, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và yên tâm vận hành với những ưu điểm sau:
- Tư vấn miễn phí về điều kiện, chức danh phù hợp cho người đại diện theo pháp luật.
- Hướng dẫn và soạn thảo đầy đủ hồ sơ theo quy định pháp luật.
- Đại diện khách hàng làm việc với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- Đăng công bố thay đổi người đại diện trên Cổng thông tin quốc gia.
- Hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các thủ tục phát sinh sau khi thay đổi: thông báo đến ngân hàng, đối tác, cơ quan quản lý thuế.
Thuế Quang Huy cung cấp dịch vụ thay đổi người đại diện theo pháp luật với chi phí trọn gói chỉ 900.000 VNĐ, cam kết hoàn thành thủ tục trong vòng 3 ngày làm việc. Mức phí này đã bao gồm đầy đủ các hạng mục công việc sau:
|
Hạng mục |
Nội dung |
Mức phí |
| Phí dịch vụ của Thuế Quang Huy | Thực hiện toàn bộ thủ tục thay đổi người đại diện | 400.000 VNĐ |
| Lệ phí nhà nước |
|
500.000 VNĐ |
| Tổng cộng |
900.000 VNĐ |
|
Một số câu hỏi thường gặp về người đại diện theo pháp luật của công ty
Người đại diện có cần phải thông báo cho bên giao dịch về phạm vi đại diện của mình không?
Theo Điều 141 Bộ Luật Dân Sự 2015, người đại diện có nghĩa vụ thông báo cho bên giao dịch biết về phạm vi đại diện của mình. Phạm vi này được xác lập dựa trên quyết định của cơ quan có thẩm quyền, điều lệ pháp nhân, nội dung ủy quyền hoặc quy định của pháp luật. Nếu không thông báo rõ ràng, các giao dịch vượt phạm vi có thể bị vô hiệu và người đại diện có thể phải chịu trách nhiệm cá nhân.
Ví dụ, nếu người đại diện ký hợp đồng vay vốn vượt quá quyền được giao mà không thông báo, công ty có quyền từ chối nghĩa vụ thanh toán.
Một người được đại diện pháp luật mấy công ty?
Hiện nay pháp luật chưa có quy định cụ thể nào về việc một người có thể làm đại diện cho nhiều công ty khác nhau. Do đó, một người hoàn toàn có thể là người đại diện pháp luật cho nhiều công ty, miễn là đảm bảo không vi phạm các quy định về quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật.
Người đại diện theo pháp luật là gì?
Người đại diện theo pháp luật là cá nhân được pháp luật công nhận để thay mặt cá nhân hoặc pháp nhân thực hiện các quyền, nghĩa vụ dân sự. Theo Bộ luật Dân sự 2015, người đại diện được xác định như sau:
Đối với cá nhân:
- Cha, mẹ đối với con chưa thành niên.
- Người giám hộ đối với người được giám hộ.
- Người do Tòa án chỉ định khi không có người đại diện hợp pháp.
- Người do Tòa án chỉ định đối với người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.
Đối với pháp nhân (ví dụ: doanh nghiệp):
- Người được chỉ định trong điều lệ pháp nhân.
- Người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
- Người do Tòa án chỉ định trong quá trình tố tụng.
Tóm lại, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là cá nhân có quyền và nghĩa vụ gắn liền với mọi hoạt động của công ty. Từ việc ký kết hợp đồng đến đại diện trước cơ quan Nhà nước, vai trò này ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp. Do đó, việc lựa chọn đúng người và quy định rõ ràng trong Điều lệ là yếu tố quan trọng để đảm bảo công ty hoạt động ổn định và tuân thủ pháp luật.
Nếu bạn đang cần tư vấn, soạn thảo hồ sơ hoặc thực hiện thủ tục thay đổi người đại diện theo pháp luật, hãy liên hệ ngay với Thuế Quang Huy. Với kinh nghiệm chuyên sâu và đội ngũ tư vấn tận tâm, chúng tôi cam kết hỗ trợ bạn hoàn tất thủ tục nhanh chóng, đúng luật và tiết kiệm chi phí. Liên hệ ngay!
